Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
तथा भवदश्यां कार्य स्यादिति मे निश्चिता मति: । “मैं तो इस शिविरके भीतर घुस जाऊँगा और वहाँ कालके समान विचरूँगा। आपलोग ऐसा करें जिससे कोई भी मनुष्य आप दोनोंके हाथसे जीवित न बच सके, यही मेरा दृढ़ विचार है”,ततो रथं पुनद्रौणिरास्थितो भीमनि:स्वनम् | धनुष्पाणि: शरैरन्यान् प्रैषयद् वै यमक्षयम्
tathā bhavad-aśyāṁ kāryaṁ syād iti me niścitā matiḥ | tato rathaṁ punar drauṇir āsthito bhīma-niḥsvanam | dhanuṣ-pāṇiḥ śarair anyān praiṣayad vai yama-kṣayam ||
سنجے نے کہا— “میرا پختہ ارادہ ہے کہ یہ کام اسی طرح کیا جائے۔ میں اس لشکرگاہ کے اندر گھس کر کال کی مانند پھرونگا؛ اور تم دونوں ایسا کرو کہ تمہارے ہاتھ سے کوئی آدمی بھی زندہ نہ بچ سکے— یہی میرا مضبوط فیصلہ ہے۔” یہ کہہ کر دروṇ کے بیٹے اشوتھاما نے پھر اس رتھ پر سوار ہوا جو ہولناک گرجتا تھا؛ کمان ہاتھ میں لے کر اس نے تیروں سے دوسرے سورماؤں کو یم کے دھام کی طرف روانہ کرنا شروع کیا۔
संजय उवाच
The verse highlights how a ‘firmly decided mind’ (niścitā matiḥ) can become ethically catastrophic when directed toward annihilation. It presents resolve and martial capability as morally ambiguous: determination without dharmic restraint turns action into mere ‘sending to Yama,’ i.e., death as an end in itself.
Sañjaya describes Droṇa’s son (Aśvatthāmā) renewing his assault: he mounts his roaring chariot, takes up his bow, and shoots arrows that kill ‘others,’ metaphorically sending them to Yama’s realm. It is part of the Sauptika Parva’s night-time violence following the great war.