Shloka 1473

Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout

Devanagari script

आचर्ख्यौ कर्म तत्‌ सर्व हृष्ट: संहर्षयन्‌ विभो । प्रभो! उस शिविरसे निकलकर शक्तिशाली अअभश्वत्थामा उन दोनोंसे मिला और स्वयं हर्षमग्न हो उन दोनोंका हर्ष बढ़ाते हुए उसने अपना किया हुआ सारा कर्म उनसे कह सुनाया

Transliteration

sañjaya uvāca |

ācakhyau karma tat sarvaṁ hṛṣṭaḥ saṁharṣayan vibho |

prabho! sa śivirāt niṣkramya śaktimān aśvatthāmā tau dvāv upāgamat |

svayaṁ harṣamagnaḥ san tayor harṣaṁ vardhayan kṛtaṁ karma sarvaṁ tābhyāṁ kathayām āsa ||

Translation

سنجے نے کہا—اے صاحبِ اقتدار! خوش ہو کر اور اُن کے جوش کو بڑھاتے ہوئے اُس نے اپنا کیا ہوا سارا کام بیان کیا۔ لشکرگاہ سے نکل کر طاقتور اشوتھاما اُن دونوں سے ملا؛ خود سرشار ہو کر اُن کی خوشی بڑھائی اور پورا واقعہ سنا دیا۔

Word by Word

• आचख्यौ: told, narrated
• आचख्यौ: Karta
• Type: Verb
• Root: आ-चक्ष् (धातु)
• Form: Perfect (लिट्), 3, Singular, Parasmaipada

• कर्म: deed, action
• कर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• हृष्टः: delighted, thrilled
• हृष्टः: Karta
• Type: Adjective
• Root: हृष्ट (√हृष्)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• संहर्षयन्: gladdening, causing joy (to others)
• संहर्षयन्: Karta
• Type: Verb
• Root: सम्-हृष् (धातु)
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

• विभो: O mighty one, O lord
• विभो: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: विभु
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Ashvatthama
• the camp (śivira)
• Dhritarashtra (implied by vocative vibho/prabho)
• the two companions (contextually Kripa and Kritavarman)