Shloka 53
Aśvatthāmā’s Stuti of Rudra and Śiva’s Empowerment (सौप्तिकपर्व, अध्याय ७)
Devanagari script
धनूंषि समिधस्तत्र पवित्राणि शिता: शरा: । हविरात्मवतश्चात्मा तस्मिन् भारत कर्मणि,भारत! उस आत्मसमर्पणरूपी यज्ञकर्ममें आत्मबल-सम्पन्न अश्वत्थामाका धनुष ही समिधा, तीखे बाण ही कुशा और शरीर ही हविष्यरूपमें प्रस्तुत हुए
Transliteration
sañjaya uvāca |
dhanūṃṣi samidhas tatra pavitrāṇi śitāḥ śarāḥ |
havir ātmavataś cātmā tasmin bhārata karmaṇi ||
Translation
اے بھارت! اُس خودسپردگی کے یَجْنہ-کرم میں کمان ایندھن کی لکڑیاں بن گئی، تیز تیر پاکیزہ کُشا کی مانند ٹھہرے، اور اندرونی عزم سے بھرپور یودّھا کا اپنا جسم ہی ہَوِش (نذر) کے طور پر پیش ہوا۔
Word by Word
धनूंषिbows
धनूंषि:
Karta
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Nominative, Plural
समिधःfuel-sticks (for sacrifice)
समिधः:
Karta
TypeNoun
Rootसमिध्
FormFeminine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
पवित्राणिpurifiers; sacred (grass/rings used in rites)
पवित्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootपवित्र
FormNeuter, Nominative, Plural
शिताःsharp
शिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootशित
FormMasculine, Nominative, Plural
शराःarrows
शराः:
Karta
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Nominative, Plural
हविःoblation
हविः:
Karta
TypeNoun
Rootहविस्
FormNeuter, Nominative, Singular
आत्मवतश्चof the self-possessed/strong-minded one; and
आत्मवतश्च:
Sambandha
TypeAdjective
Rootआत्मवत्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
आत्माthe self; (here) the body/person
आत्मा:
Karta
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Locative, Singular
भारतO Bharata
भारत:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
कर्मणिin the act/rite
कर्मणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaB
Bharata (address to Dhritarashtra/Kuru line)B
bow (dhanus)A
arrows (śara)S
sacrificial fuel-sticks (samidh)O
oblation (havis)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes