Shloka 41
पुनर्द्यूत-समाह्वानम्
Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager
द्रोणस्य भीष्मस्य च नास्ति सत्त्व॑ क्षत्तुस्तथैवास्य महात्मनोडपि । राज्ञस्तथा हीममधर्ममुग्रं न लक्षयन्ते कुरुवृद्धमुख्या:,जान पढ़ता है द्रोणाचार्य, पितामह भीष्म, महात्मा विदुर तथा राजा धृतराष्ट्रमें अब कोई शक्ति नहीं रह गयी है; तभी तो ये कुरुवंशके, बड़े-बूढ़े महापुरुष राजा दुर्योधनके इस भयानक पापाचारकी ओर दृष्टिपात नहीं कर रहे हैं
droṇasya bhīṣmasya ca nāsti sattvaṃ kṣattuḥ tathaivāsya mahātmano 'pi | rājñas tathā hīmam adharmaṃ ugraṃ na lakṣayante kuru-vṛddha-mukhyāḥ ||
دروṇ اور بھیشم میں اب عمل کی قوت باقی نہیں رہی؛ اسی طرح اُس مہاتما کَشَتّر (ودُر) اور راجا دھرتراشٹر میں بھی نہیں۔ اسی لیے کوروؤں کے سرکردہ بزرگ اس ہولناک، بدن کو سرد کر دینے والے سخت اَدھرم—اس شدید بدکرداری—کی طرف توجہ نہیں دیتے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When elders and authorities lose moral courage (sattva) and fail to restrain wrongdoing, adharma spreads unchecked; ethical responsibility includes the duty to recognize and oppose injustice, not merely to possess status or wisdom.
The narrator observes that key Kuru authorities—Droṇa, Bhīṣma, Vidura, and King Dhṛtarāṣṭra—are unable or unwilling to act decisively, and thus the Kuru elders do not confront the terrifying adharma unfolding in the court, associated with Duryodhana’s conduct.