Shloka 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १६ श्लोक मिलाकर कुल १२३ “लोक हैं) भ्न्ैमा+ () अिमनने पञ्चपज्चाशत्तमो< ध्याय: दुर्योधनका धृतराष्ट्रको उकसाना दुर्योधन उवाच यस्य नास्ति निजा प्रज्ञा केवलं तु बहुश्रुतः । न स जानाति शान््त्रार्थ दर्वी सूपरसानिव
duryodhana uvāca | yasya nāsti nijā prajñā kevalaṃ tu bahuśrutaḥ | na sa jānāti śāstrārthaṃ darvī sūparasān iva ||
دُریودھن بولا—ابّا جان! جس کے پاس اپنی بصیرت نہیں، جو محض بہت سے شاستروں کو سن لینے والا ہو، وہ شاستر کے حقیقی مفہوم کو نہیں سمجھ سکتا؛ جیسے کڑچھا شوربے کے ذائقے کو نہیں جانتا۔
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
Mere accumulation of scriptural hearing or learning (bahuśrutatva) is insufficient without one’s own discernment (nijā prajñā). True understanding requires internal insight; otherwise, one remains like a ladle that contacts soup but cannot taste its essence.
Duryodhana addresses his father Dhṛtarāṣṭra with a pointed maxim, implying that without independent judgment one cannot understand the real intent of śāstra. In context, this functions as a rhetorical prod meant to influence Dhṛtarāṣṭra’s stance and decision-making.