Shloka 47

दशान्यानि सहस््राणि यतीनामूर्थ्वरेतसाम्‌ । भुज्जते रुक्मपात्रीभिय्युधिष्ठिरनिवेशने,इसी प्रकार युधिष्ठिरके महलमें दूसरे दस हजार ऊर्ध्वरेता यति भी सोनेकी थालियोंमें भोजन करते हैं

daśānyāni sahasrāṇi yatīnām ūrdhvaretasām | bhuñjate rukmapātrībhiḥ yudhiṣṭhira-niveśane ||

اسی طرح یُدھِشٹھِر کے محل میں مزید دس ہزار اُردھوریتا یتی بھی سونے کے برتنوں میں کھانا کھاتے تھے۔

दशten
दश:
Karma
TypeAdjective
Rootदश
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
अन्यानिother
अन्यानि:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
यतीनाम्of ascetics
यतीनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयति
FormMasculine, Genitive, Plural
ऊर्ध्वरेतसाम्of those observing continence (lit. with upward semen)
ऊर्ध्वरेतसाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootऊर्ध्वरेतस्
FormMasculine, Genitive, Plural
भुञ्जतेthey eat/partake
भुञ्जते:
Karta
TypeVerb
Rootभुज्
FormPresent, Third, Plural, Ātmanepada
रुक्मपात्रीभिःwith golden plates/vessels
रुक्मपात्रीभिः:
Karana
TypeNoun
Rootरुक्मपात्री
FormFeminine, Instrumental, Plural
युधिष्ठिरनिवेशनेin Yudhiṣṭhira's residence/palace
युधिष्ठिरनिवेशने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिरनिवेशन
FormNeuter, Locative, Singular

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
Y
Yudhiṣṭhira
Y
yatīs (ascetics)
Ū
ūrdhvaretas (celibate ascetics)
R
rukma-pātra (golden vessels/plates)
Y
Yudhiṣṭhira’s residence/palace (niveśana)

Educational Q&A

The verse highlights dharmic kingship expressed through large-scale hospitality and support of ascetics—feeding the disciplined and virtuous is portrayed as a visible sign of merit and righteous prosperity, even as it can provoke envy in rivals.

Duryodhana is describing what he observes in Yudhiṣṭhira’s establishment: vast numbers of celibate renunciants are being served food in great splendor, using golden vessels—part of a broader depiction of Yudhiṣṭhira’s wealth, order, and prestige.