Shloka 15
दुर्योधनस्य बलिवर्णनम् — Duryodhana’s Description of Tribute at the Rājasūya
अप्रह्ृष्टेन मनसा राजसूये महाक्रतौ । प्रेक्ष्य तामद्भुतामृद्धि जगाम गजसाह्दयम्,राजन! इस प्रकार बार-बार धोखा खाकर राजा दुर्योधन राजसूय महायज्ञमें पाण्डवोंके पास आयी हुई अद्भुत समृद्धिपर दृष्टि डालकर पाण्डुनन्दन युधिष्ठिर-की आज्ञा ले अप्रसन्न मनसे हस्तिनापुरको चला गया
Vaiśampāyana uvāca: aprahṛṣṭena manasā rājasūye mahākratau | prekṣya tām adbhutām ṛddhiṁ jagāma gajasāhṛdayam, rājan |
راجسوئے کے مہاکرتو میں اس عجیب و غریب خوشحالی کو دیکھ کر بھی دُریودھن کا دل خوش نہ ہوا؛ حسد اور رسوائی کے بوجھ سے گراں دل ہو کر وہ گجساہویہ—ہستناپور—چلا گیا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how envy and wounded pride arise from comparing oneself with others’ success; such inner agitation undermines ethical judgment and inclines a ruler away from dharma.
During Yudhiṣṭhira’s Rājasūya, Duryodhana sees the extraordinary prosperity and splendor of the Pāṇḍavas; feeling displeased and burdened at heart, he leaves and goes back toward Hastināpura.