Shloka 1
Śiśupāla-janma-lakṣaṇaṃ (Śiśupāla’s birth marks and the prophecy of his end)
इस प्रकार श्रीमहाभारत सभापव॑के अन्तर्गत अर्घाभिद्दरणपर्वमें रुजाओंकी मन्त्रणाविषयक उनन््तालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ३९ ॥। ऑपन-माज बक। डे (शिशुपालवधपर्व) चत्वारिशो< ध्याय: युधिष्ठिरकी चिन्ता और भीष्मजीका उन्हें सान्त्वना देना वैशम्पायन उवाच तत: सागरसंकाशं दृष्टवा नृपतिमण्डलम् । संवर्तवाताभिह्ठतं भीम॑ क्षुब्धमिवार्णवम्
vaiśampāyana uvāca | tataḥ sāgara-saṅkāśaṃ dṛṣṭvā nṛpati-maṇḍalam | saṃvarta-vātābhihataṃ bhīmaṃ kṣubdham ivārṇavam |
وَیشَمپایَن نے کہا— پھر جب اس نے بادشاہوں کے اس حلقے کو دیکھا جو گویا قیامت خیز طوفانی ہواؤں کے جھکڑوں سے ٹکرایا ہوا، ہیبت ناک اور مضطرب سمندر تھا، اور جب اس نے اس دربار کو غضب و غصّے سے متلاطم پایا، تو دھرم راج یُدھِشٹھِر داناؤں میں برتر، کورو خاندان کے بزرگ پِتامہ بھِیشم کے پاس گئے اور اسی طرح مشورہ طلب کیا جیسے دشمنوں کو مارنے والا، عظیم جلال والا اندر (پُرُہوت) برہسپتی سے سوال کرتا ہے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When collective anger rises in a political assembly, a ruler committed to dharma should seek guidance from the wise and restrain escalation; ethical governance begins with discernment and counsel rather than impulsive reaction.
The narrator describes the kings’ assembly as vast and violently agitated like an ocean in a cosmic storm; sensing the dangerous mood, Yudhiṣṭhira turns toward the elder Bhīṣma to ask how to proceed.