Shloka 7
Śiśupāla-nigraha-prastāva: Yudhiṣṭhira’s Conciliation and Bhīṣma’s Defense of Kṛṣṇa
Book 2, Chapter 35
हिरण्यस्य सुवर्णस्य रत्नानां चान्ववेक्षणे | दक्षिणानां च वै दाने कृपं राजा न्न्ययोजयत्,उत्तम वर्णके स्वर्ण तथा रत्नोंको परखने, रखने और दक्षिणा देनेके कार्यमें राजाने कृपाचार्यकी नियुक्ति की। इसी प्रकार दूसरे-दूसरे श्रेष्ठ पुरुषोंको यथायोग्य भिन्न-भिन्न कार्योमें लगाया। नकुलके द्वारा सम्मानपूर्वक बुलाकर लाये हुए बाह्लिक, धृतराष्ट्र, सोमदत्त और जयद्रथ वहाँ घरके मालिककी तरह सुखपूर्वक रहने और इच्छानुसार विचरने लगे
vaiśampāyana uvāca | hiraṇyasya suvarṇasya ratnānāṃ cānvavekṣaṇe | dakṣiṇānāṃ ca vai dāne kṛpaṃ rājā nyayojayat |
وَیشَمپایَن نے کہا—ہِرَنیہ، عمدہ سونا اور جواہرات کی جانچ، نگہداشت اور دَکشِنا (انعام) کی تقسیم کے کام میں بادشاہ نے کرِپاچاریہ کو مقرر کیا۔ اسی طرح دوسرے معزز مردوں کو بھی اُن کی اہلیت کے مطابق جدا جدا خدمتوں پر لگایا۔ اور نَکُل کے ذریعے عزت کے ساتھ بلوا کر لائے گئے باہلیک، دھرتراشٹر، سومدَت اور جَیَدرتھ وہاں گھر کے مالکوں کی طرح آرام سے رہنے لگے اور اپنی مرضی کے مطابق گھومنے پھرنے لگے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic governance: wealth and gifts should be handled through trustworthy oversight, proper allocation of duties, and respectful hospitality—so that generosity remains orderly, transparent, and ethically grounded.
During the arrangements in the royal assembly context, the king assigns Kṛpa to manage the verification of valuables and the distribution of dakṣiṇā, while other capable men receive suitable responsibilities. At the same time, honored guests—Bāhlīka, Dhṛtarāṣṭra, Somadatta, and Jayadratha—arrive (escorted by Nakula) and reside comfortably with freedom of movement.