Shloka 31
मयेन सभानिर्माणम्
Maya’s Construction of the Assembly Hall
॥! । ५ ॥ ८7 ऋ# पद्मसौगन्धिकवतीं नानाद्विजगणायुताम् | पुष्पितै: पड़कजैश्षित्रां कूर्मैर्मत्स्यैश्न काउचनै: । चित्रस्फटिकसोपानां निष्पड़कसलिलां शुभाम्,उसमें पद्मरागमणिमय कमलोंकी मनोहर सुगंध छा रही थी। अनेक प्रकारके पक्षी उसमें रहते थे। खिले हुए कमलों और सुनहली मछलियों तथा कछुओंसे उसकी विचित्र शोभा हो रही थी। उस पोखरीमें उतरनेके लिये स्फटिकमणिकी विचित्र सीढ़ियाँ बनी थीं। उसमें पंकरहित स्वच्छ जल भरा हुआ था। वह देखनेमें बड़ी सुन्दर थी
vaiśampāyana uvāca | padmasaugandhikavatīṃ nānā-dvija-gaṇāyutām | puṣpitaiḥ paṅkajaiś citrāṃ kūrmair matsyaiś ca kāñcanaiḥ | citra-sphaṭika-sopānāṃ niṣpaṅka-salilāṃ śubhām |
اس میں پدمراگ مَنی سے بنے کنولوں کی دلکش خوشبو پھیلی رہتی تھی اور طرح طرح کے پرندوں کے غول وہاں آباد تھے۔ کھلے ہوئے کنولوں، کچھوؤں اور سنہری رنگ کی مچھلیوں سے اس کی رونق نرالی تھی۔ اترنے کے لیے عجیب و غریب سفٹک مَنی کی سیڑھیاں تھیں اور اس میں کیچڑ سے پاک شفاف پانی بھرا تھا؛ وہ سراسر مبارک اور دل فریب منظر تھا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how prosperity and beauty can signify auspicious order, yet in the larger Sabha narrative such magnificence also becomes a setting where ethical vigilance is required—splendor should be governed by dharma, not by pride, envy, or attachment.
Vaiśampāyana is describing a magnificent, palace-like pond: fragrant with lotuses, crowded with birds, adorned with blooming lotuses, turtles, and golden fish, and fitted with crystal steps leading into clear, mud-free water.