नकुलस्य प्रतीची-दिग्विजयः
Nakula’s Conquest of the Western Quarter
महता बलचक्रेण परराष्ट्रावमर्दिना । हस्त्यश्वरथपूर्णेन दंशितेन प्रतापवान् २ ।।
vaiśampāyana uvāca |
mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā |
hasty-aśva-ratha-pūrṇena daṃśitena pratāpavān ||
vṛto bharataśārṭūlo dviṣac-choka-vivardhanaḥ |
وَیشَمپایَن نے کہا—اے جنمیجَے! اسی وقت دشمنوں کے غم میں اضافہ کرنے والا، بھرت وَنش کا شیر صفت، نہایت جلال و شجاعت والا بھیم سین، دھرم راج کے حکم کو لے کر، دشمن ریاستوں کو روند ڈالنے والی، ہاتھیوں، گھوڑوں اور رتھوں سے بھری، زرہ و اسلحہ سے آراستہ عظیم فوج کے ساتھ مشرقی سمت کو فتح کرنے کے لیے روانہ ہوا۔
वैशम्पायन उवाच
The verse frames warfare within rajadharma: force is legitimate when exercised under rightful command and for the ordered expansion or consolidation of a kingdom, emphasizing disciplined preparedness (daṃśita) and responsibility rather than personal vendetta.
Vaiśampāyana describes a leading Kuru hero, attended by a fully equipped, elephant-horse-chariot army, departing to crush hostile realms—specifically as part of the campaign to bring the eastern direction under control.