Shloka 48
Jarā’s Account and the Enthronement of Jarāsandha (जरासंधोत्पत्तिः अभिषेकश्च)
Devanagari script
सा तं बालमुपादाय मेघलेखेव भास्करम् । कृत्वा च मानुषं रूपमुवाच वसुधाधिपम्,ऐसा विचारकर उस राक्षसीने मानवीका रूप धारण किया और जैसे मेघमाला सूर्यको धारण करे, उसी प्रकार वह उस बालकको गोदमें उठाकर भूपालसे बोली
Transliteration
sā taṃ bālam upādāya meghalekheva bhāskaram | kṛtvā ca mānuṣaṃ rūpam uvāca vasudhādhipam ||
Translation
یوں سوچ کر اس راکشسی نے انسانی روپ دھار لیا؛ اور جیسے بادلوں کی لڑی سورج کو گھیر لے، ویسے ہی اس بچے کو گود میں اٹھا کر اس نے زمین کے مالک بادشاہ سے کہا۔
Word by Word
साshe
सा:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
तम्that (him)
तम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
बालम्boy/child
बालम्:
Karma
TypeNoun
Rootबाल
FormMasculine, Accusative, Singular
उपादायhaving taken up/lifted
उपादाय:
TypeVerb
Rootउप-आ-दा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), indeclinable
मेघलेखाa line/row of clouds
मेघलेखा:
Karta
TypeNoun
Rootमेघलेखा
FormFeminine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Formtrue
भास्करम्the sun
भास्करम्:
Karma
TypeNoun
Rootभास्कर
FormMasculine, Accusative, Singular
कृत्वाhaving made/assuming
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), indeclinable
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formtrue
मानुषम्human
मानुषम्:
TypeAdjective
Rootमानुष
FormNeuter, Accusative, Singular
रूपम्form/shape
रूपम्:
Karma
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Accusative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
वसुधाधिपम्lord of the earth/king
वसुधाधिपम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसुधाधिप
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
श्रीकृष्ण उवाच
Characters & Entities
A
a rākṣasī (female rākṣasa/demoness)B
bāla (the child)B
bhāskara (the sun, as simile)V
vasudhādhipa (the king/lord of the earth)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes