Shloka 9
Chapter 15: Counsel on Initiative vs. Renunciation in the Rajasuya Project (सभापर्व, अध्याय १५)
त्वत्सकाशाच्च रामाच्च भीमसेनाच्च माधव । अर्जुनाद् वा महाबाहो हन्तुं शक्यो न वेति वै । एवं जाननू् हि वार्ष्णेय विमृशामि पुन: पुन:,महाबाहु माधव! आपसे, बलरामजीसे, भीमसेनसे अथवा अर्जुनसे वह मारा जा सकता है या नहीं? वार्ष्णेय! (आपकी शक्ति अनन्त है,) यह जानते हुए भी मैं बार-बार इसी बातपर विचार करता रहता हूँ
tvatsakāśāc ca rāmāc ca bhīmasenāc ca mādhava | arjunād vā mahābāho hantuṁ śakyo na veti vai || evaṁ jānann hi vārṣṇeya vimṛśāmi punaḥ punaḥ | mahābāho mādhava ||
اے مَادھو، اے قوی بازو والے! کیا وہ تمہارے ہاتھوں، یا رام (بلرام) کے ہاتھوں، یا بھیم سین کے ہاتھوں، یا ارجن کے ہاتھوں مارا جا سکتا ہے یا نہیں؟ اے وارشنیہ! تمہاری قوت بےپایاں ہے—یہ جانتے ہوئے بھی میں اسی بات پر بار بار غور کرتا ہوں۔
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dhārmic hesitation and responsible decision-making: even when power is available, a righteous ruler repeatedly examines whether violence is necessary, possible, and morally justified, seeking counsel rather than acting from impulse.
Yudhiṣṭhira addresses Kṛṣṇa (Mādhava/Vārṣṇeya), asking whether a particular adversary can be killed by Kṛṣṇa, Balarāma, Bhīma, or Arjuna. Despite knowing Kṛṣṇa’s extraordinary capability, he continues to deliberate, reflecting his cautious, ethical temperament.