अध्याय १: उत्पात-दर्शनम् तथा वृष्णि-विनाश-श्रवणम्
Omens Observed and the Hearing of the Vṛṣṇi Destruction
परस्परं समासाद्य ब्रह्मदण्डबलात् कृतान् । वृष्णीन् विनष्टांस्ते श्रुत्वा व्यथिता: पाण्डवाभवन्,ब्राह्मणोंक शापके बलसे विवश हो आपसमें लड़-भिड़कर सारे वृष्णिवंशी विनष्ट हो गये। यह बात सुनकर पाण्डवोंको बड़ी वेदना हुई। भगवान् श्रीकृष्णका वध तो समुद्रको सोख लेनेके समान असम्भव था; अतः उन वीरोंने भगवान् श्रीकृष्णके विनाशकी बातपर विश्वास नहीं किया
parasparaṃ samāsādya brahmadaṇḍabalāt kṛtān | vṛṣṇīn vinaṣṭāṃs te śrutvā vyathitāḥ pāṇḍavābhavan ||
وَیشَمپایَن نے کہا— برہمن کے شاپ روپ دَण्ड کی ناقابلِ مزاحمت قوت کے زیرِ اثر وہ ایک دوسرے کے مقابل آئے اور آپس میں لڑ پڑے، اور اسی میں سارا وِرِشْنی وَنش تباہ ہو گیا۔ یہ خبر سن کر پانڈو سخت رنج و الم میں مبتلا ہو گئے۔ شری کرشن کا زوال تو گویا سمندر کو سُکھا دینے کے برابر ناممکن تھا؛ اسی لیے اُن بہادروں نے بھگوان شری کرشن کی ہلاکت کی بات کو آسانی سے قبول نہ کیا۔
वैशम्पायन उवाच
Even the mightiest lineages fall when adharma ripens into inevitable consequence; the verse highlights the moral force attributed to a Brahmin’s curse (brahmadaṇḍa) and the fragility of worldly power, prompting sober reflection on karma and impermanence.
Vaiśampāyana reports that the Vṛṣṇis, compelled by the power of a curse, turned on one another and were annihilated. The Pāṇḍavas, on hearing this, were overwhelmed with sorrow and disbelief—especially regarding any report implying the end of Śrī Kṛṣṇa.