Mahabharata 16.1.25 — Mausala Parva, Adhyaya 1, Shloka 25

अध्याय १: उत्पात-दर्शनम् तथा वृष्णि-विनाश-श्रवणम्

Omens Observed and the Hearing of the Vṛṣṇi Destruction

Devanagari script

कृतान्तमन्यथा नैच्छत्‌ कर्तु स जगतः प्रभु: । श्वोभूतेडथ ततः साम्बो मुसलं तदसूत वै

Translation

اگرچہ بھگوان شری کرشن سارے جگت کے پروردگار تھے، پھر بھی یدووَںش پر آنے والے اُس کِرتانت کو بدلنے کی انہوں نے خواہش نہ کی۔ اگلے دن صبح ہوتے ہی سامب نے وہ موسل پیدا کیا۔

Word by Word

• कृतान्तम्: fate; death (as ordained end)
• कृतान्तम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कृतान्त
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अन्यथा: otherwise
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• ऐच्छत्: desired; wished
• Type: Verb
• Root: इष्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada

• कर्तुम्: to do; to make
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Infinitive (Tumun)

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• जगतः: of the world
• Type: Noun
• Root: जगत्
• Form: Neuter, Genitive, Singular

• प्रभुः: lord; master
• प्रभुः: Karta
• Type: Noun
• Root: प्रभु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• श्वः: on the next day; tomorrow
• Type: Indeclinable
• Root: श्वः

• भूते: when it had become (i.e., when it was)
• भूते: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Past passive participle (kta), Neuter, Locative, Singular

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• ततः: thereupon; then
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• साम्बः: Sāmba
• साम्बः: Karta
• Type: Noun
• Root: साम्ब
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मुसलम्: a club; pestle
• मुसलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मुसल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• असूत: gave birth to; produced
• Type: Verb
• Root: सू
• Form: Imperfect (Laṅ), 3, Singular, Parasmaipada

• वै: indeed; surely
• Type: Indeclinable
• Root: वै

Speaker

वैशम्पायन उवाच