Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

ते वर्धयित्वा नृपतिं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम्‌ । जितकाशिनो लब्धलक्ष्या युद्धशौण्डा: प्रहारिण:,वे विजयसे उल्लसित हो रहे थे। उनका लक्ष्य सिद्ध हो गया था। वे युद्धकुशल महारथी योद्धा धर्मात्मा राजा युधिष्ठिरको बधाई देकर स्तुतियुक्त वचनोंद्वारा शत्रुसंतापी श्रीकृष्ण और अर्जुनकी प्रशंसा करते हुए बड़ी प्रसन्नताके साथ अपने शिबिरको गये

te vardhayitvā nṛpatiṁ dharmātmānaṁ yudhiṣṭhiram | jitakāśino labdhalakṣyā yuddhaśauṇḍāḥ prahāriṇaḥ ||

سنجے نے کہا—وہ بہادر یودھّا فتح پر شاداں تھے؛ ان کا مقصد پورا ہو چکا تھا۔ جنگ میں ماہر اور ضرب میں قوی اُن لوگوں نے دھرماتما راجا یُدھِشٹھِر کو مبارک باد دی، ثنائیہ کلمات سے دشمنوں کو ستانے والے شری کرشن اور ارجن کی تعریف کی، اور خوشی سے اپنے لشکرگاہ کی طرف لوٹ گئے۔

तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वर्धयित्वाhaving praised/encouraged
वर्धयित्वा:
TypeVerb
Rootवर्ध्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
नृपतिम्the king
नृपतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Accusative, Singular
धर्मात्मानम्righteous-souled
धर्मात्मानम्:
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
जितकाशिनःhaving conquered Kāśi / conquerors of Kāśi
जितकाशिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootजितकाशिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
लब्धलक्ष्याःhaving attained their aim
लब्धलक्ष्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootलब्धलक्ष्य
FormMasculine, Nominative, Plural
युद्धशौण्डाःbattle-fierce / battle-expert
युद्धशौण्डाः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुद्धशौण्ड
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रहारिणःstrikers, assailants
प्रहारिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रहारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kṛṣṇa
A
Arjuna

Educational Q&A

Even amid warfare, the passage foregrounds dharma and proper conduct: honoring a righteous leader (Yudhiṣṭhira) and acknowledging the decisive, dharma-aligned agency of Kṛṣṇa and Arjuna. Victory is framed not merely as conquest but as the fulfillment of a rightful aim, accompanied by respectful praise and orderly return.

After a successful engagement, the warriors rejoice as victors. They congratulate King Yudhiṣṭhira, praise Kṛṣṇa and Arjuna for afflicting the enemy, and then happily go back to their camp.