Shloka 83
सुसंरब्ध: कर्णशरक्षताड़े रणे पार्थ: कौरवानू प्रत्यगृह्नात् । तब कर्णके बाणोंसे जिनका अंग-अंग क्षत-विक्षत हो गया था, उन कुन्तीकुमार अर्जुनने रणभूमिमें अत्यन्त कुपित हो शीघ्र ही धनुषकी प्रत्यंचाको झुकाकर चढ़ा दिया और कर्णके चलाये हुए बाणोंको छिन्न-भिन्न करके कौरवोंको आगे बढ़नेसे रोक दिया ।। ज्यां चानुमृज्या भ्यहनत् ततनत्रे बाणान्धकारं सहसा च चक्रे
su-saṃrabdhaḥ karṇa-śara-kṣata-tāḍe raṇe pārthaḥ kauravānū pratyagṛhṇāt | tadā karṇena bāṇaiḥ yasyāṅgāṅgaṃ kṣata-vikṣataṃ kṛtaṃ taṃ kuntīkumāram arjunaṃ raṇabhūmau atyanta-kupitaṃ śīghraṃ dhanuṣaḥ pratyāṃcaṃ namayitvā āropayāmāsa, karṇaprayuktān bāṇān chinna-bhinnān kṛtvā kauravān agrato gantum avārayat || jyāṃ cānumṛjya abhyahanat tatantre bāṇāndhakāraṃ sahasā ca cakre ||
سنجے نے کہا—میدانِ جنگ میں کرن کے تیروں سے جس کے جسم کا ہر عضو زخمی و چاک ہو چکا تھا، وہ پارتھ ارجن شدید غضب میں پختہ عزم کے ساتھ بھڑک اٹھا۔ اس نے فوراً کمان کی ڈوری جھکا کر کمان چڑھائی، کرن کے چلائے ہوئے تیروں کو کاٹ کاٹ کر کوروؤں کی پیش قدمی روک دی۔ پھر ڈوری کو پونچھ کر تنی ہوئی کمان پر بار بار ضرب لگائی اور یکایک تیروں کی تاریکی برپا کر دی—ایسی ہیبت ناک جوابی بوچھاڑ کہ دشمن کی بڑھت پلٹ گئی۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya steadfastness: even when wounded, Arjuna regains composure, strings his bow, and responds with disciplined force. Ethically, it underscores resilience and duty in crisis—meeting aggression without surrendering initiative.
After being badly struck by Karṇa’s arrows, Arjuna becomes intensely angry, quickly strings and draws his bow, breaks Karṇa’s incoming arrows, and halts the Kaurava advance by unleashing a dense, darkening volley of arrows.