Shloka 1
संजय कहते हैं--राजन्! तदनन्तर आपकी कुमन्त्रणाके फलस्वरूप जब वहाँ शंख और भेरियोंकी गम्भीर ध्वनि होने लगी, उस समय वहाँ श्वेत घोड़ोंवाले दोनों नरश्रेष्ठ वैकर्तन कर्ण और अर्जुन युद्धके लिये एक-दूसरेकी ओर बढ़े
sañjaya uvāca—rājan! tadanantaraṁ tava kumantreṇa phala-svarūpe yatra śaṅkha-bherīṇāṁ gambhīrā dhvaniḥ pravavṛte, tadā tatra śveta-aśva-vāhanau ubhau naraśreṣṭhau vaikartanaḥ karṇaḥ arjunaś ca yuddhāya parasparaṁ prati abhyavartatām.
سنجے نے کہا—اے راجن! اس کے بعد تمہاری کُمنترنا کے نتیجے میں جب اس میدانِ جنگ میں شنکھ اور بھیریوں کی گہری گونج اٹھنے لگی، تب سفید گھوڑوں پر سوار دو نرश्रेष्ठ—ویکرتن کرن اور ارجن—جنگ کے لیے ایک دوسرے کی طرف بڑھے۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights moral causality in governance: a ruler’s flawed counsel and choices (kumantreṇa) mature into collective suffering, symbolized by the war-sounds that summon even the greatest heroes into destructive conflict.
As conches and war-drums thunder on the battlefield, Karna (Vaikartana) and Arjuna—both described as foremost warriors with white-horsed chariots—move toward each other, signaling the imminent clash between the two champions.