Shloka 28
अपने ऊपर आक्रमण करनेवाले नकुलके पास पहुँचकर वृषसेनने अपने सायकोंद्वारा उन्हें सब ओरसे बींध डाला। बाणोंसे पीड़ित हुए नकुल अत्यन्त कुपित हो उठे और स्वयं घायल होकर उन्होंने वीर वृषसेनको भी बींध डाला ।। महाभये रक्ष्यमाणो महात्मा भ्रात्रा भीमेनाकरोत् तत्र भीमम् | त॑ं कर्णपुत्रो विधमन्तमेकं नराश्वमातड्ररथाननेकान्
mahābhaye rakṣyamāṇo mahātmā bhrātrā bhīmenākarot tatra bhīmam | taṁ karṇaputro vidhamantam ekaṁ narāśvam ātaḍḍa rathān anekān ||
سنجے نے کہا—اس عظیم خوف کے موقع پر، بھائی بھیم کی حفاظت میں رہتے ہوئے اس بلند ہمت (نکُل) نے وہاں ہولناک پرाकرم دکھایا۔ تب کرن کے بیٹے ورشسین نے اکیلا ہی بہت سے آدمیوں، گھوڑوں، ہاتھیوں اور رتھوں کو پاش پاش کرتے ہوئے اس ایک جنگجو پر سخت ضربیں لگائیں۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the battlefield ethic of kṣatriya-dharma—steadfastness under peril and loyalty to one’s allies—while also revealing the grim moral weight of war: valor often expresses itself through escalating destruction, and protection of kin becomes inseparable from violence against others.
Vṛṣasena, Karṇa’s son, reaches Nakula and pierces him with many arrows. Nakula, enraged despite being wounded, strikes back and wounds Vṛṣasena. In the wider clash described here, amid great danger and with Bhīma’s support, the fighting intensifies as Vṛṣasena single-handedly smashes through multiple chariots with their men and horses.