Shloka 1636

निहन्मि दुःशासनमप्य पापं संरक्ष्यतामद्य समस्तयोधा: । उन्होंने वहाँ कर्ण, दुर्योधन, कृपाचार्य, अश्वत्थामा और कृतवर्माको सम्बोधित करके कहा--'आज मैं पापी दुःशासनको मारे डालता हूँ। तुम समस्त योद्धा मिलकर उसकी रक्षा कर सको तो करो”

sañjaya uvāca | nihanmi duḥśāsanam adya pāpaṁ saṁrakṣyatām adya samasta-yodhāḥ |

سنجے نے کہا—“آج میں اس گنہگار دُہشاسن کو قتل کروں گا۔ تم سب جنگجو مل کر آج اگر اسے بچا سکتے ہو تو بچا لو۔” یہ کہہ کر اس نے کرن، دُریودھن، کرپ آچاریہ، اشوتھاما اور کرت ورما کو مخاطب کر کے یہ للکار دی۔

निहन्मिI kill / I will slay
निहन्मि:
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु: हन्)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
दुःशासनम्Duhshasana
दुःशासनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुःशासन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अपिalso / even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
पापम्sinful / wicked
पापम्:
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
संरक्ष्यताम्let (him/it) be protected
संरक्ष्यताम्:
TypeVerb
Rootसम्-रक्ष् (धातु: रक्ष्)
Formलोट् (आज्ञार्थ), प्रथम, एकवचन, कर्मणि (passive)
समस्तall / entire
समस्त:
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण, सम्+अस्/स्था-आदि से निष्पन्न अर्थ: 'सम्पूर्ण')
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
योधाःwarriors
योधाः:
Karta
TypeNoun
Rootयोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Duhshasana
K
Karna
D
Duryodhana
K
Kripacharya (Kṛpa)
A
Ashvatthama (Aśvatthāmā)
K
Kritavarma (Kṛtavarmā)

Educational Q&A

The line highlights how moral judgment (“pāpa”—sinful) is invoked even amid warfare: violence is not presented as value-neutral but as tied to perceived adharma and accountability. It also reflects the epic’s tension between righteous retribution and the escalating brutality of the battlefield.

A warrior declares that he will kill Duhshasana that very day and challenges the opposing champions—Karna, Duryodhana, Kripa, Ashvatthama, and Kritavarma—to protect him if they can. The statement functions as a public vow and a tactical provocation in the midst of battle.