Shloka 17

Devanagari script

ते पञ्च पाञउ्चालरथप्रवीरा वैकर्तनं कर्णमभिद्रवन्त: । तस्माद्‌ रथाच्चयावयितु न शेकु- ्ैर्यात्‌ कृतात्मानमिवेन्द्रियार्था:,पांचाल रथियोंमें प्रमुख ये पाँचों वीर वैकर्तन कर्णपर आक्रमण करके भी उसे उस रथसे नीचे न गिरा सके। ठीक उसी तरह, जैसे जिसने अपने मनको वशमें कर रखा है उस योगीको शब्द, स्पर्श आदि विषय धैर्यसे विचलित नहीं कर पाते हैं

Transliteration

te pañca pāñcālaratha-pravīrā vaikartanaṃ karṇam abhidravantāḥ | tasmād rathāc cyāvayituṃ na śekuḥ yathā kṛtātmānam ivendriyārthāḥ ||

Translation

سنجے نے کہا—پانچال کے رتھیوں میں سرِفہرست وہ پانچ بہادر ویکرتن کرن پر ٹوٹ پڑے؛ مگر اسے اس کے رتھ سے ہلا کر گرا نہ سکے۔ جیسے جس نے اپنے من کو قابو میں کر لیا ہو، ایسے خود پر قابو رکھنے والے مرد کو آواز، لمس اور دیگر حسی موضوعات اپنے زور سے مضطرب نہیں کر سکتے۔

Word by Word

तेthose

पञ्चfive

पाञ्चाल-रथ-प्रवीराःchief heroes among the Panchala chariot-warriors

वैकर्तनम्Vaikartana (Karna)

कर्णम्Karna

अभिद्रवन्तःattacking, rushing upon

तस्मात्from that

रथात्from the chariot

च्यावयितुम्to cause to fall/move down, to dislodge

नnot

शेकुःwere able

यथाjust as

कृत-आत्मानम्one who has mastered himself (self-controlled)

इवas if/like

इन्द्रिय-अर्थाःobjects of the senses

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Karṇa (Vaikartana)

Pāñcāla chariot-warriors (five heroes)

chariot

sense-objects (sound, touch, etc.)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes