Shloka 4

Devanagari script

असिना तीक्ष्णधारेण हन्या धर्मे व्यवस्थितम्‌ । त्वमित्युक्त्वाथ राजानमेवं कश्मलमाविश:,उनकी यह अवस्था देख भगवान्‌ श्रीकृष्ण हँसते हुए-से उन पाण्डुकुमारसे बोले --'पार्थ! तुम तो राजाके प्रति केवल “तू” कह देनेमात्रसे ही इस प्रकार शोकमें डूब गये हो। फिर यदि धर्ममें स्थित रहनेवाले धर्मकुमार युधिष्ठिरको तीखी धारवाले तलवारसे मार डालते, तब तुम्हारी दशा कैसी हो जाती?

Transliteration

asinā tīkṣṇadhāreṇa hanyā dharme vyavasthitam | tvam ity uktvātha rājānam evaṁ kaśmalam āviśaḥ ||

Translation

“اگر تم تیز دھار تلوار سے اُس کو مار ڈالتے جو دھرم میں قائم ہے تو کیا ہوتا؟ بادشاہ کو محض ‘تم’ کہہ دینے سے ہی تم اس طرح کے کَشمَل اور غم میں مبتلا ہو گئے ہو۔”

Word by Word

असिनाwith a sword

तीक्ष्णधारेणwith sharp-edged (one)

हन्याःyou should kill

धर्मेin dharma

व्यवस्थितम्standing firm/established

त्वम्you

इतिthus/quoting

उक्त्वाhaving said

अथthen

राजानम्the king

एवम्thus/in this way

कश्मलम्delusion/grief

आविशःyou entered/you were seized by

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Śrī Kṛṣṇa

Arjuna (Pārtha)

Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)

sword (asi)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes