Shloka 523
कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira
Devanagari script
गत: स कष्ट नरकं सूक्ष्म धर्मेष्वकोविद: । तब उन निर्दयी डाकुओंने उन सबका पता पाकर उन्हें मार डाला, ऐसा सुना गया है। इस तरह वाणीका दुरुपयोग करनेसे कौशिकको महान् पाप लगा, जिससे उसे नरकका कष्ट भोगना पड़ा; क्योंकि वह धर्मके सूक्ष्म स्वरूपको समझनेमें कुशल नहीं था
Translation
سنا گیا ہے کہ اُن بے رحم ڈاکوؤں نے سراغ پا کر اُن سب کو قتل کر ڈالا۔ یوں کلام کے غلط استعمال سے کاوشک پر بڑا پاپ چڑھا اور اسے دوزخ کی سختی بھگتنی پڑی؛ کیونکہ وہ دھرم کی باریک حقیقتوں کو سمجھنے میں ماہر نہ تھا۔
Word by Word
गतःgone, having gone
गतः:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त: गत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कष्टम्suffering, torment
कष्टम्:
Karma
TypeNoun
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नरकम्hell
नरकम्:
Karma
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सूक्ष्मsubtle (in)
सूक्ष्म:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
धर्मेषुin (matters of) dharma
धर्मेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
अकोविदःunskilled, not knowing
अकोविदः:
Karta
TypeAdjective
Rootअकोविद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes