कर्णवधोत्तरं शल्य-दुर्योधनसंवादः
Aftermath of Karṇa’s Fall: Śalya’s Address to Duryodhana
स केशवेनोहा[मान: कथं त्वं कर्णाद् भीतो व्यपयातो$सि पार्थ । “कुन्तीनन्दन! तुम्हारा रथ साक्षात् विश्वकर्माका बनाया हुआ है
sa keśavenohamānaḥ kathaṁ tvaṁ karṇād bhīto vyapayāto'si pārtha | kuntīnandana! tavāyaṁ rathaḥ sākṣād viśvakarmaṇā kṛtaḥ, tasya dhure na kaścid nādaḥ śrūyate | tasmin vānara-dhvajā phalati | evaṁ śubha-lakṣaṇe rathe samārūḍhaḥ suvarṇa-jaṭitaṁ khaḍgaṁ catur-hastaṁ śreṣṭhaṁ dhanuḥ gāṇḍīvaṁ gṛhītvā bhagavatā śrīkṛṣṇa-sārathinā sañcālyamāno'pi tvaṁ karṇāt kathaṁ bhīto dhāvasi?
سنجے نے کہا—کیشو کے سمجھانے کے باوجود، اے پارتھ! تم کرن سے خوف زدہ ہو کر کیسے پیچھے ہٹ آئے؟ اے کنتی نندن! تمہارا رتھ کہا جاتا ہے کہ خود وشوکرما نے بنایا ہے؛ اس کے دھُرے سے کوئی آواز نہیں نکلتی۔ اس پر وانر دھوجا ہمیشہ لہراتی رہتی ہے۔ ایسے مبارک نشانوں والے رتھ پر سوار ہو کر، سونے سے جڑا ہوا خنجر/تلوار اور چار ہاتھ کا بہترین گاندیو کمان تھامے، اور بھگوان شری کرشن جیسے سارتھی کے چلائے ہوئے بھی—تم کرن سے ڈر کر کیسے پسپا ہو گئے؟
संजय उवाच
The verse highlights the ethical tension between external advantages (divine chariot, famed weapons, Krishna’s guidance) and inner steadiness. It implies that a warrior’s dharma requires courage and composure; fear is not removed merely by possessing power, but by aligning one’s mind with duty and right resolve.
Sanjaya reports a pointed question addressed to Arjuna: despite having an extraordinary, auspicious chariot and being driven by Krishna, how could Arjuna retreat in fear from Karna? The line underscores Karna’s formidable presence and frames Arjuna’s withdrawal as surprising given his divine support.