Shloka 15
अर्जुनकर्णसंनिपातवर्णनम् / The Convergence of Arjuna and Karṇa
Devanagari script
त्रयोदशाहं वर्षाणि यस्माद् भीतो धनंजय । न सम निद्रां लभे रात्री न चाहनि सुखं क्वचित्,अर्जुन! मैं जिससे भयभीत होकर तेरह वर्षोतक न तो रातमें अच्छी तरह नींद ले सका और न दिनमें ही कहीं सुख पा सका
Transliteration
trayodaśāhaṁ varṣāṇi yasmād bhīto dhanañjaya | na sama nidrāṁ labhe rātrī na cāhani sukhaṁ kvacit ||
Translation
اے دھننجے! اُس کے خوف سے تیرہ برس تک نہ مجھے رات کو ٹھیک نیند نصیب ہوئی اور نہ دن میں کہیں بھی سکون ملا۔
Word by Word
त्रयोदशthirteen (as a measure)
त्रयोदश:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रयोदशन्
FormNeuter, Accusative, Singular
अहम्days (for a day)
अहम्:
Karma
TypeNoun
Rootअहन्
FormMasculine, Accusative, Singular
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Accusative, Plural
यस्मात्from whom / because of whom
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Ablative, Singular
भीतःafraid
भीतः:
Karta
TypeAdjective
Rootभी (धातु) → भीत (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
धनंजयO Dhanañjaya (Arjuna)
धनंजय:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Vocative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
सम्properly / completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
निद्राम्sleep
निद्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिद्रा
FormFeminine, Accusative, Singular
लभेI obtain
लभे:
Karta
TypeVerb
Rootलभ्
FormPresent, First, Singular, Atmanepada, Indicative
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Locative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अहनिin the day
अहनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअहन्
FormMasculine, Locative, Singular
सुखम्happiness / comfort
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Singular
क्वचित्anywhere / ever
क्वचित्:
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
अर्जुनO Arjuna
अर्जुन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिषछ्िर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraA
Arjuna (Dhanañjaya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes