Shloka 24

अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः

Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces

Devanagari script

तत: कर्णो महाराज पाण्डुसैन्यान्यशातयत्‌ । तूलराशिं समासाद्य यथा वायुर्महाबल:

Transliteration

tataḥ karṇo mahārāja pāṇḍusainyānyaśātayat | tūlarāśiṃ samāsādya yathā vāyur mahābalaḥ ||

Translation

تب، اے مہاراج، کرن نے پانڈوؤں کی فوجوں کو کاٹ گرانا شروع کیا؛ جیسے زبردست ہوا روئی کے ڈھیر پر ٹوٹ پڑے تو اسے بکھیر کر نیست و نابود کر دے۔

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय (तसिल्-प्रत्ययः)

• कर्णः: Karna
• कर्णः: Karta
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिकम्)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• महाराज: O great king
• Type: Noun
• Root: महाराज (प्रातिपदिकम्)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन, एकवचनम्

• पाण्डु-सैन्यानि: the Pandu forces/armies
• पाण्डु-सैन्यानि: Karma
• Type: Noun
• Root: सैन्य (प्रातिपदिकम्)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, बहुवचनम्

• अशातयत्: destroyed, caused to be cut down
• Type: Verb
• Root: शातय् (धातुः; शत्/शात्-हिंसायाम्/क्षये; णिच्)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• तूल-राशिम्: a heap of cotton/fluff
• तूल-राशिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राशि (प्रातिपदिकम्)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• समासाद्य: having reached/approached
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-आ-√सद् (धातुः) / समासाद्य (क्त्वान्त-अव्ययम्)
• Form: क्त्वान्त (अव्यय), पूर्वकालक्रिया

• यथा: as, just like
• Type: Indeclinable
• Root: यथा
• Form: अव्यय

• वायुः: the wind
• वायुः: Karta
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिकम्)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• महा-बलः: very strong, mighty
• Type: Adjective
• Root: बल (प्रातिपदिकम्)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Karṇa
• Dhṛtarāṣṭra
• Pāṇḍava army
• wind (vāyu)
• heap of cotton (tūlarāśi)