Shloka 50
कर्णपर्व — अध्याय ५९
Arjuna Breaks the Encirclement; Bhīma Reinforces
Devanagari script
आत्मानं च कृतात्मानं समीक्ष्य भरतर्षभ । कृतागसं च राधेयं धर्मात्मनि युधिष्ठिरे । प्रतिपद्यस्व कौन्तेय प्राप्तकालमनन्तरम्,'भरतभूषण कुन्तीकुमार! तुम अपनेको पुण्यात्मा तथा राधापुत्र कर्णको धर्मात्मा युधिष्ठिरका अपराधी समझकर अब समयोचित कर्तव्यका पालन करो
Translation
اے بھرت بھوشن، اے کونتی کے بیٹے! اپنے آپ کو کِرتاتما (نیک سیرت) سمجھ کر اور رادھے پتر کرن کو دھرماتما یُدھشٹھِر کے حق میں قصوروار جان کر، اب بلا تاخیر وقت کے مطابق اپنا فریضہ اختیار کرو۔
Word by Word
आत्मानम्yourself
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कृतात्मानम्self-controlled / purified in mind
कृतात्मानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृतात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
समीक्ष्यhaving considered / having examined
समीक्ष्य:
TypeVerb
Rootसम्-ईक्ष्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
कृतागसम्having committed an offense / guilty
कृतागसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृत-आगस्
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
राधेयम्Radha's son (Karna)
राधेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootराधेय
FormMasculine, Accusative, Singular
धर्मात्मनिin/with regard to the righteous-souled (person)
धर्मात्मनि:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Locative, Singular
युधिष्ठिरेin/against Yudhishthira
युधिष्ठिरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Locative, Singular
प्रतिपद्यस्वundertake / resort to / proceed (do so)
प्रतिपद्यस्व:
TypeVerb
Rootप्रति-पद्
FormLoṭ (imperative), Second, Singular, Ātmanepada
कौन्तेयO son of Kunti
कौन्तेय:
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
प्राप्तकालम्the timely (act) / what is appropriate to the time
प्राप्तकालम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्राप्त-काल
FormNeuter, Accusative, Singular
अनन्तरम्immediately / without delay
अनन्तरम्:
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes