Shloka 463

Karṇa-parva Adhyāya 58 — Arjuna’s Arrow-Storm and Relief of Bhīmasena

Devanagari script

गरुडस्थेव पततो जिघृक्षो: पन्नगोत्तमम्‌ । नरेश्वर! रथसे उछलकर दौड़ते हुए महामना अश्वत्थामाका वेग बहुत बड़े सर्पको पकड़नेके लिये झपटे हुए गरुड़के समान प्रतीत हुआ

Transliteration

garuḍastheva patato jighṛkṣoḥ pannagottamam | nareśvara rathastha uccalya dhāvataḥ mahāmanā aśvatthāmanaḥ vegaḥ bahuḥ sarpaṃ grahītuṃ jhaṭpataḥ garuḍa iva pratibhātaḥ |

Translation

سنجے نے کہا—اے نریشور! جب وہ رتھ پر اچھل کر چڑھا اور تیز رفتاری سے آگے لپکا، تو عالی ہمت اشوتھاما آسمان سے جھپٹتے ہوئے گرُڑ کی مانند دکھائی دیا، گویا بہترین ناگ کو پکڑ لینے کے ارادے سے اترا ہو۔ اس کی یلغاری رفتار اور شکاری سی یکسوئی نے جنگ کی اس بے رحم روانی کو نمایاں کیا جہاں قوتِ بازو اور عزم، ضبط و احتیاط پر غالب آ جاتے ہیں۔

Word by Word

• गरुडस्थः: standing/being on (like) Garuḍa; Garuḍa-like
• गरुडस्थः: Karta
• Type: Adjective
• Root: गरुड-स्थ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• इव: like, as
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पततः: of (one) flying
• Type: Verb
• Root: पत्
• Form: शतृ (present active participle), Masculine/Neuter, Genitive, Singular

• जिघृक्षोः: of (one) wishing to seize
• Type: Verb
• Root: ग्रह्
• Form: सन्-अन्त (desiderative) + शतृ/शानच्-आधारित इच्छार्थक (desiderative participial stem), Masculine/Neuter, Genitive, Singular

• पन्नग-उत्तमम्: the best of serpents
• पन्नग-उत्तमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पन्नग-उत्तम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• नर-ईश्वर: O lord of men (king)
• Type: Noun
• Root: नर-ईश्वर
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra (addressed as nareśvara)
• Aśvatthāman
• Garuḍa
• Serpent (pannaga/pannagottama)
• Chariot (ratha)