Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च

Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter

संशप्तकेषु पार्थश्ष॒ कौरवेषु वृकोदर: । पज्चालेषु तथा कर्ण: क्षयं चक्रुर्महारथा:,अर्जुन संशप्तकोंकी, भीमसेन कौरवोंकी तथा कर्ण पांचालोंकी सेनामें घुसकर युद्ध करते थे! इन तीनों महारथियोंने बहुत-से शत्रुओंका संहार कर डाला

saṁśaptakeṣu pārthaś ca kauraveṣu vṛkodaraḥ | pāñcāleṣu tathā karṇaḥ kṣayaṁ cakrur mahārathāḥ ||

سنجے نے کہا—ارجن سنشپتکوں سے بھِڑا، وِرکودر بھیم کوروؤں کی صفوں میں گھس گیا، اور کرن بھی اسی طرح پانچالوں کی فوج میں جا پڑا۔ ان تینوں مہارتھیوں نے دشمنوں کا بڑا سنہار کیا اور میدانِ جنگ میں عظیم تباہی برپا کر دی۔

संशप्तकेषुamong the Saṁśaptakas (a warrior-band)
संशप्तकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंशप्तक
FormMasculine, Locative, Plural
पार्थःArjuna (son of Pṛthā)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
कौरवेषुamong the Kauravas
कौरवेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Locative, Plural
वृकोदरःBhīma (Wolf-bellied)
वृकोदरः:
Karta
TypeNoun
Rootवृकोदर
FormMasculine, Nominative, Singular
पाञ्चालेषुamong the Pāñcālas
पाञ्चालेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
FormMasculine, Locative, Plural
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षयम्destruction, slaughter
क्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षय
FormMasculine, Accusative, Singular
चक्रुःthey did/made
चक्रुः:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Pārtha)
S
Saṁśaptakas
B
Bhīma (Vṛkodara)
K
Kauravas
K
Karṇa
P
Pāñcālas
M
Mahārathas

Educational Q&A

The verse highlights the epic’s tension between warrior-duty (kṣatriya-dharma) and the grave ethical cost of war: even the greatest heroes, acting with resolve and skill, generate immense destruction, reminding the listener that prowess does not erase the moral burden of slaughter.

Sañjaya reports simultaneous engagements: Arjuna is occupied with the Saṁśaptakas, Bhīma drives into the Kaurava ranks, and Karṇa assaults the Pāñcāla forces. Together these three mahārathas cause heavy casualties across the battlefield.