Previous Verse
Next Verse

Shloka 496

अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च

Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter

निजघान सुसंक्रुद्धश्षेदीनां च महारथान्‌ । राजन! तत्पश्चात्‌ क्रोधमें भरे हुए कर्णने समरांगणमें जिष्णु, जिष्णुकर्मा, देवापि, भद्र, दण्ड, चित्र, चित्रायुध, हरि, सिंहकेतु, रोचमान तथा महारथी शलभ--इन चेदिदेशीय महारथियोंका संहार कर डाला

sañjaya uvāca |

ni jaghāna susaṁkruddhaś cedīnāṁ ca mahārathān |

rājan! tatpaścāt krodham eva bhare hue karṇena samarāṅgaṇe jiṣṇuṁ jiṣṇukarmāṇaṁ devāpiṁ bhadraṁ daṇḍaṁ citraṁ citrāyudhaṁ hariṁ siṁhaketum rocamānaṁ tathā mahārathī śalabham—ime cedideśīyā mahārathinaḥ saṁhāraṁ kṛtāḥ ||

سنجے نے کہا—اے راجن! سخت غضب میں بھرے ہوئے کرن نے چیدیوں کے مہارتھیوں کو تہہ و بالا کر دیا۔ پھر میدانِ کارزار میں اس نے جِشنو، جِشنوکَرما، دیواپی، بھدر، دَند، چِتر، چِترایُدھ، ہری، سِمھکیتو، روچمان اور مہارتھی شلَبھ—ان چیدی دیس کے مہارتھیوں کو قتل کر ڈالا۔

निजघानslew/struck down
निजघान:
TypeVerb
Rootहन् (√हन्)
Formलिट् (परस्मैपद) / परोक्षभूत (perfect), 3, singular
सुसंक्रुद्धःhighly enraged
सुसंक्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुसंक्रुद्ध (सम्+√क्रुध्, क्त)
Formmasculine, nominative, singular
चेदीनाम्of the Cedis
चेदीनाम्:
TypeNoun
Rootचेदी (जनपद/देशवाचक)
Formfeminine, genitive, plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
महारथान्great chariot-warriors
महारथान्:
Karma
TypeNoun
Rootमहारथ
Formmasculine, accusative, plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular
तत्then/that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, accusative, singular
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
TypeIndeclinable
Rootपश्चात्

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra
K
Karna
C
Cedi (Chedi) warriors
J
Jishnu (Jiṣṇu)
J
Jishnukarman (Jiṣṇukarmā)
D
Devapi
B
Bhadra
D
Danda
C
Chitra
C
Chitrayudha
H
Hari
S
Simhaketu (Siṁhaketu)
R
Rochamana (Rocamāna)
S
Shalabha (Śalabha)
B
battlefield (samarāṅgaṇa)

Educational Q&A

The verse highlights how krodha (wrath), once fully aroused, drives rapid escalation in violence. Even within the framework of kṣatriya warfare, it implicitly warns that anger diminishes restraint and hastens destruction.

Sanjaya reports to Dhritarashtra that Karna, in intense fury, slays a series of named Cedi mahārathas on the battlefield, marking a decisive and grim surge in the fighting.