Shloka 29
कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna
Prelude to Karṇa’s Slaying
Devanagari script
भौमेन रजसा<5<कीर्णे शस्त्रसम्पातसंकुले । नैव स्वे न परे राजन् व्यज्ञायन्त तमोवृता:,राजन! शस्त्रोंकी धारावाहिक वृष्टिसे व्याप्त तथा धरतीकी धूलसे आच्छादित हुए उस प्रदेशमें अपने और शत्रुपक्षके सैनिक अन्धकारसे आच्छादित होनेके कारण पहचानमें नहीं आते थे
Translation
اے راجن! ہتھیاروں کی لگاتار بارش سے بھرا اور زمین کی گرد سے ڈھکا ہوا وہ میدان تاریکی میں لپٹا تھا؛ اس لیے نہ اپنے سپاہی پہچانے جاتے تھے نہ دشمن کے۔
Word by Word
भौमेनby earthly (dust)
भौमेन:
Karana
TypeAdjective
Rootभौम
FormNeuter, Instrumental, Singular
रजसाby dust
रजसा:
Karana
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
कीर्णेwhen/where (it was) strewn/covered
कीर्णे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकीर्ण
FormNeuter, Locative, Singular
शस्त्रसम्पातसंकुलेcrowded with the falling/flight of weapons
शस्त्रसम्पातसंकुले:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootशस्त्रसम्पातसंकुल
FormNeuter, Locative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एवindeed/at all
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
स्वेamong one’s own (men)
स्वे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्व
FormMasculine, Locative, Plural
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
परेamong the enemy (men)
परे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Locative, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
व्यज्ञायन्तwere recognized/identified
व्यज्ञायन्त:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormImperfect, 3, Plural, Atmanepada, Active
तमोवृताःcovered by darkness
तमोवृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootतमोवृत
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes