Shloka 633
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
बभूव धार्तराष्ट्राणां सिंहनादरवस्तथा । उस समय भेरी, शंख, मृदंग और धनुषोंकी ध्वनि सब ओर फैल रही थी तथा दुर्योधनके सैनिक सिंहके समान दहाड़ रहे थे
babhūva dhārtarāṣṭrāṇāṃ siṃhanāda-ravas tathā |
سنجے نے کہا—دھرتراشٹر کے بیٹوں کے درمیان اس وقت شیر کی دھاڑ جیسا عظیم نعرہ بلند ہوا۔ اسی گھڑی بھیر ی، شنکھ، مِردنگ اور کمانوں کی آوازیں ہر سمت پھیل گئیں، اور دُریودھن کے سپاہی شیروں کی طرح گرجنے لگے۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war amplifies pride and collective frenzy through sound and spectacle. Ethically, it underscores the contrast between outward confidence (roars, drums, conches) and the inner question of dharma—whether the cause is just—reminding readers that loud triumphalism does not validate righteousness.
Sañjaya describes the Kaurava side surging with noise: instruments and the twang of bows resound everywhere, and Duryodhana’s soldiers roar like lions. It sets the battlefield atmosphere and signals the Kauravas’ aggressive readiness at this stage of the Karṇa Parva.