Shloka 59
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
न हि त्वां समरे राजन् हन्यात् कर्ण: कथड्चन । 'युद्धमें मेरे-जैसे लोगोंसे अप्रिय वचन बोलनेपर तुम्हें यही तथा दूसरा कुफल भी भोगना पड़ेगा। अतः कुन्तीनन्दन! अपने घर चले जाओ अथवा जहाँ श्रीकृष्ण और अर्जुन हों वहीं पधारो। राजन्! कर्ण समरांगणमें किसी तरह भी तुम्हारा वध नहीं करेगा" || ५८३ || एवमुक्त्वा तत: पार्थ विसृज्य च महाबल:
na hi tvāṃ samare rājan hanyāt karṇaḥ kathaṃcana |
سنجے نے کہا—اے راجن! کرن میدانِ جنگ میں تمہیں کسی بھی طرح ہرگز قتل نہیں کرے گا۔ جنگ میں مجھ جیسے زورآوروں کے بارے میں ناخوشگوار کلام کہو گے تو اسی کا اور ایک اور بد انجام بھی تمہیں بھگتنا پڑے گا۔ اس لیے، اے کنتی نندن! اپنے گھر لوٹ جاؤ، یا جہاں شری کرشن اور ارجن ہوں وہیں چلے جاؤ۔ اے راجن! کرن رزم گاہ میں کسی صورت تمہارا ودھ نہیں کرے گا۔ یہ کہہ کر اس مہابلی نے پارتھ کو چھوڑ دیا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in the chaos of war, speech and conduct have consequences, and ethical restraints can still operate: provocation does not automatically justify every act, and certain boundaries (vows, obligations, or strategic limits) may prevent a warrior from killing a particular opponent.
Sañjaya reports to the king that Karṇa will not kill him in battle under any circumstances, conveying reassurance while also implying a broader warning about the dangers of provoking powerful fighters and the complex codes governing battlefield actions.