Shloka 23
अस्त्रयुद्धे द्रौणिपार्थसंघर्षः — Karṇa’s Bhārgavāstra and the Search for Yudhiṣṭhira
Chapter 45
Devanagari script
नित्यमत्ताश्न मातड्ा: शूरैम्लेच्छै: समन्विता: । अन्वयुस्तद् रथानीकं क्षरन्त इव तोयदा:,अश्वत्थामा, कौरवपक्षके प्रमुख महारथी वीर, शौर्यसम्पन्न म्लेच्छ सैनिकोंसे युक्त नित्य मतवाले हाथी वर्षा करनेवाले मेघोंके समान मदकी धारा बहाते हुए उस रथसेनाके पीछे- पीछे चल रहे थे
Translation
ہمیشہ مست ہاتھی، دلیر مِلِیچھ سپاہیوں کے ساتھ مل کر، اس رتھ-سینا کے پیچھے پیچھے چلے؛ وہ گویا پانی برسانے والے بادلوں کی طرح مد کی دھاریں بہا رہے تھے۔
Word by Word
नित्यम्always, constantly
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
मत्ताःintoxicated, in rut
मत्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootमत्त
FormMasculine, Nominative, Plural
मातङ्गाःelephants
मातङ्गाः:
Karta
TypeNoun
Rootमातङ्ग
FormMasculine, Nominative, Plural
शूरैःby/with brave (men)
शूरैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशूर
FormMasculine, Instrumental, Plural
म्लेच्छैःby/with mleccha warriors
म्लेच्छैः:
Karana
TypeNoun
Rootम्लेच्छ
FormMasculine, Instrumental, Plural
समन्विताःaccompanied, furnished with
समन्विताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्-अन्वि-इ (समन्वित)
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle)
अन्वयुःfollowed
अन्वयुः:
Karta
TypeVerb
Rootअनु-इ
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
रथानीकम्the chariot-host, chariot-division
रथानीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ-अनीक
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षरन्तःpouring forth, streaming
क्षरन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootक्षर्
FormMasculine, Nominative, Plural, शतृ (present active participle)
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
तोयदाःrain-clouds (lit. water-givers)
तोयदाः:
Karta
TypeNoun
Rootतोयद
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes