Shloka 3
कर्णपर्व — अध्याय ४०
Karṇa’s Pressure on the Pāñcālas; Duryodhana Disabled; Arjuna’s Counter-Advance
Devanagari script
यथैव मनत्तो मद्येन त्वं तथा लक्ष्यसे वृष | तथाद्य त्वां प्रमाद्यन्तं चिकित्सेयं सुहृत्तया,किंतु वृषभस्वरूप कर्ण! जैसे कोई मदिरासे मतवाला हो गया हो, उसी प्रकार तुम भी उन्मत्त दिखायी दे रहे हो; अतः मैं हितैषी सुहृद् होनेके नाते तुम-जैसे प्रमत्तकी आज चिकित्सा करूँगा
Translation
اے وृषبھ-سَروپ کرن! جیسے کوئی شراب سے مدہوش ہو جائے، ویسے ہی تم بھی بےخودی میں دکھائی دیتے ہو؛ اس لیے خیرخواہ دوست کی حیثیت سے آج میں تمہارے اس غفلت بھرے حال کا علاج کروں گا۔
Word by Word
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मत्तःintoxicated, mad
मत्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootमत्त
FormMasculine, Nominative, Singular
मद्येनby wine/liquor
मद्येन:
Karana
TypeNoun
Rootमद्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
FormNominative, Singular
तथाso/in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
लक्ष्यसेare seen/appear
लक्ष्यसे:
TypeVerb
Rootलक्ष्
FormPresent, Atmanepada (passive sense), Second, Singular
वृषO bull (hero)
वृष:
TypeNoun
Rootवृष
FormMasculine, Vocative, Singular
तथाthus/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अद्यtoday/now
अद्य:
TypeIndeclinable
Rootअद्य
त्वाम्you (object)
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootत्वद्
FormAccusative, Singular
प्रमाद्यन्तम्being careless/deluded
प्रमाद्यन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रमाद्यत्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Accusative, Singular
चिकित्सेयम्I should treat/cure
चिकित्सेयम्:
TypeVerb
Rootचिकित्स्
FormOptative, Parasmaipada, First, Singular
सुहृत्तयाwith friendliness/as a well-wisher
सुहृत्तया:
Karana
TypeNoun
Rootसुहृत्तया
FormFeminine, Instrumental, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes