Shloka 6
Saṃśaptaka-Varūthinī Saṅgrāma — Binding and Counter-Binding (संशप्तक-वरूथिनी-संग्रामः)
न चेत् तदभिमन्येत पुरुषो<्डर्जुनदर्शिवान्,श्यामानां निष्ककण्ठीनां गीतवाद्यविपश्चिताम् । “यदि अर्जुनका पता बतानेवाला पुरुष उस धनको पूरा न समझे तो उसे दूसरा सोनेका बना हुआ रथ प्रदान करूँगा जिसमें हाथीके समान हृष्ट-पुष्ट छः बैल जुते होंगे। साथ ही उसे वस्त्राभूषणोंसे विभूषित सौ ऐसी स्त्रियाँ दूँगा, जो श्यामा (सोलह वर्षकी अवस्थावाली), सुवर्णमय कण्ठहारसे अलंकृत तथा गाने-बजानेकी कलामें विदुषी होंगी
na cet tad abhimanyeta puruṣo 'rjunadarśivān, śyāmānāṁ niṣkakaṇṭhīnām gītavādyavipaścitām |
سنجے نے کہا— “اگر وہ شخص جو ارجن کی نشان دہی کر سکتا ہے اس انعام کو پوری طرح قبول یا تسلیم نہ کرے، تو میں اسے پھر ایک اور سونے کا رتھ دوں گا جس میں ہاتھیوں جیسے تندرست و توانا چھ بیل جتے ہوں گے۔ اور اس کے ساتھ میں اسے کپڑوں اور زیورات سے آراستہ سو عورتیں بھی دوں گا—گندمی/سانولی رنگت والی، سونے کے ہار پہننے والی، اور گانے بجانے کی فن میں ماہر۔”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in the heat of war, rulers may use lavish rewards to secure strategic advantage—raising an ethical tension between dharma and expedient inducement. It implicitly critiques the commodification of loyalty and the use of wealth and women as instruments for military aims.
Sañjaya reports an offer being proclaimed: if a man capable of identifying or pointing out Arjuna does not accept the initial reward, an even greater incentive will be given—another golden chariot with six powerful bulls, and a hundred richly adorned women skilled in music.