Shloka 44
अध्याय २९: कर्णस्य शल्यं प्रति शापस्मरणं च युद्धनिश्चयः | Chapter 29: Karṇa recalls curses to Śalya and declares resolve for battle
Devanagari script
ततो रक्ष: पिशाचाश्न श्वापदाश्षैव संघश: । जग्मुरायोधन घोर रुद्रस्याक्रीडसंनिभम्,तदनन्तर रुद्रके क्रीडास्थल (श्मशान)-सदृश उस भयंकर युद्धभूमिमें राक्षस, पिशाच और झुंड-के-झुंड हिंसक जीव-जन्तु जा पहुँचे
Transliteration
tato rakṣaḥ piśācāś ca śvāpadāś caiva saṅghaśaḥ | jagmur āyodhanaṃ ghoraṃ rudrasyākrīḍa-sannibham ||
Translation
سنجے نے کہا—اس کے بعد راکشس، پِشाच اور جھنڈ کے جھنڈ درندے اُس ہولناک میدانِ جنگ کی طرف جا پہنچے، جو رُدر کے کھیل کے میدان—شمشان—کے مانند دکھائی دیتا تھا۔ جب جنگ اندھا دھند قتلِ عام بن جائے تو رن بھومی گویا موت کا تماشا بن جاتی ہے، اور وہ قوتیں اور مخلوقات کھنچی چلی آتی ہیں جو موت اور دہشت پر پلتی ہیں۔
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formavyaya
रक्षःa demon (rakshas)
रक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootरक्षस्
Formneuter, nominative, singular
पिशाचाःghouls, piśācas
पिशाचाः:
Karta
TypeNoun
Rootपिशाच
Formmasculine, nominative, plural
श्वापदाःwild beasts (esp. carnivores)
श्वापदाः:
Karta
TypeNoun
Rootश्वापद
Formmasculine, nominative, plural
एवindeed, also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
Formavyaya
संघशःin groups, in hordes
संघशः:
TypeIndeclinable
Rootसंघशस्
Formavyaya
जग्मुःwent, proceeded
जग्मुः:
TypeVerb
Rootगम्
Formperfect (liṭ), 3rd person, plural, parasmaipada
आयोधनम्battlefield
आयोधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootआयोधन
Formneuter, accusative, singular
घोरम्terrible, dreadful
घोरम्:
TypeAdjective
Rootघोर
Formneuter, accusative, singular
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
TypeNoun
Rootरुद्र
Formmasculine, genitive, singular
आक्रीड-संनिभम्resembling a play-ground (i.e., sporting-place)
आक्रीड-संनिभम्:
TypeAdjective
Rootआक्रीड + संनिभ
Formneuter, accusative, singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaR
Rudra (Śiva)R
rākṣasasP
piśācasŚ
śvāpadas (wild beasts)Ā
āyodhana (battlefield)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes