Shloka 13

काकोपमोपदेशः

The Crow-and-Swan Exemplum as Counsel to Karṇa

Devanagari script

त॑ नामृष्यत संक्रुद्धों हवमानं युधिष्ठिर: । अपविध्य धनुश्कछिन्न॑ क्रोधसंरक्तलोचन:,राजा युधिष्ठिर उस अपमानको सहन न कर सके। उनका क्रोध बहुत बढ़ गया। उनकी आँखें रोषसे लाल हो गयीं। उन्होंने उस कटे हुए धनुषको फेंककर दूसरा हाथमें ले लिया। फिर उन धर्मपुत्रने सेनाके मुहानेपर दुर्योधनके ध्वज और धनुषको भी काट डाला

Transliteration

taṁ nāmṛṣyata saṅkruddho havamānaṁ yudhiṣṭhiraḥ | apavidhya dhanuś chinnaṁ krodha-saṁrakta-locanaḥ ||

Translation

یُدھشٹھِر اس اہانت کو برداشت نہ کر سکا۔ وہ غضب سے بھڑک اٹھا؛ غصّے سے اس کی آنکھیں سرخ ہو گئیں۔ اس نے کٹی ہوئی کمان پھینک دی اور دوسری کمان ہاتھ میں لے لی۔

Word by Word

तत्that (act/insult)

नnot

अमृष्यतdid not endure / could not tolerate

संक्रुद्धःenraged

हवमानम्being challenged / being called (to fight)

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira

अपविध्यhaving cast away / having thrown aside

धनुःbow

छिन्नम्cut / broken

क्रोधसंरक्तलोचनःwhose eyes were reddened with anger

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Yudhiṣṭhira

Duryodhana

broken bow

banner (dhvaja)

bow (of Duryodhana)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes