Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा तथा द्रोणविषयकप्रश्नाः

Dhṛtarāṣṭra’s Fainting and Questions Concerning Droṇa

यो5हासीत्‌ कृपणस्यार्थे प्राणानपि परंतप: । शत्रुओंको संताप देनेवाले द्रोणाचार्य दुष्टोंको दण्ड देनेवाले और धार्मिकोंके रक्षक थे। उन्होंने मुझ कृपणके लिये अपने प्राणतक दे दिये ।। १३ ई ।। मन्दानां मम पुत्राणां जयाशा यस्य विक्रमे

yo ’hāsīt kṛpaṇasyārthe prāṇān api parantapaḥ | śatrūṇāṃ santāpa-dātā droṇācāryo duṣṭānāṃ daṇḍa-dātā dhārmikānāṃ rakṣitā ca | sa mayā kṛpaṇena kṛte prāṇān api tyaktavān | mandānāṃ mama putrāṇāṃ jayāśā yasya vikrame ||

دھرتراشٹر نے کہا— اے دشمنوں کو جلانے والے! اس کم نصیب و درماندہ میرے لیے وہ اپنی جان تک دینے کو آمادہ تھا۔ درون آچاریہ دشمنوں پر رعب و رنج ڈالنے والے، بدکاروں کو سزا دینے والے اور دھرم والوں کے محافظ تھے—میرے ہی سبب انہوں نے اپنی جان بھی نچھاور کر دی۔ میرے کند ذہن بیٹوں کی فتح کی امید اسی کے پرाकرم پر ٹکی ہوئی تھی۔

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस् (भू-अर्थे)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
कृपणस्यof the wretched/poor (me)
कृपणस्य:
TypeNoun/Adjective
Rootकृपण
FormMasculine, Genitive, Singular
अर्थेfor the sake (in the matter) of
अर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Locative, Singular
प्राणान्lives/breaths
प्राणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
परंतपःO scorcher of foes (epithet)
परंतपः:
Karta
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootपरंतप
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्दानाम्of the dull/weak
मन्दानाम्:
TypeAdjective
Rootमन्द
FormMasculine, Genitive, Plural
ममmy
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
पुत्राणाम्of (my) sons
पुत्राणाम्:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Genitive, Plural
जयाशाhope of victory
जयाशा:
Karta
TypeNoun
Rootजय-आशा
FormFeminine, Nominative, Singular
यस्यwhose
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
विक्रमेin valor/heroic prowess
विक्रमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविक्रम
FormMasculine, Locative, Singular

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
D
Droṇācārya
D
Dhṛtarāṣṭra’s sons (Kauravas)
E
enemies (Pāṇḍavas implied)