Shloka 62

भीष्मस्य मध्याह्नयुद्धवर्णनम् / Mid-day Battle Description: Bhīṣma Engaged by the Pāñcālas

Devanagari script

कवचै: शोणितादिग्धैरविप्रकीर्णैक्ष काउ्चनै: । रराज सुभृशं भूमि: शान्तार्चिभिरिवानलै:,रक्तमें सनकर इधर-उधर बिखरे हुए सुवर्णमय कवचोंसे वह युद्धभूमि ऐसे सुशोभित हो रही थी, मानो वहाँ जिसकी लपटें शान्त हो गयी हैं, ऐसी आग जगह-जगह पड़ी हो

Transliteration

kavacaiḥ śoṇitādigdhair aviprakīrṇaiḥ kāñcanaiḥ | rarāja subhṛśaṃ bhūmiḥ śāntārcibhir ivānalaiḥ ||

Translation

سنجے نے کہا—خون میں لتھڑے اور اِدھر اُدھر بکھرے ہوئے سونے کے زرہیں اس میدان کو بےحد روشن کیے ہوئے تھیں؛ گویا جگہ جگہ ایسی آگ پڑی ہو جس کی لپٹیں بجھ چکی ہوں اور بس مدھم سی چمک باقی رہ گئی ہو۔

Word by Word

कवचैःwith armours

शोणितादिग्धैःsmeared with blood

अविप्रकीर्णैःnot scattered (i.e., lying close/undispersed)

काञ्चनैःgolden

रराजshone, was resplendent

सुभृशम्exceedingly, greatly

भूमिःthe ground, the earth (battlefield)

शान्तार्चिभिःwith flames that are quieted

इवas if, like

अनलैःwith fires

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

battlefield/ground (bhūmi)

golden armor (kāñcana-kavaca)

blood (śoṇita)

fire (anala)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes