Shloka 5
भीमसेन-दुर्योधन-प्रहारः तथा घटोत्कचमायाप्रादुर्भावः | Bhīmasena–Duryodhana Clash and the Manifestation of Ghaṭotkaca’s Māyā
भीष्म: कृत्वा महाव्यूहं पिता तव विशाम्पते । सागरप्रतिमं घोरं वाहनोर्मितरज्धिणम्,प्रजानाथ! आपके ताऊ भीष्मने समुद्रके समान विशाल एवं भयंकर महाव्यूहका निर्माण किया, जिसमें हाथी, घोड़े आदि वाहन उत्ताल तरंगोंके समान प्रतीत होते थे
sañjaya uvāca | bhīṣmaḥ kṛtvā mahāvyūhaṃ pitā tava viśāmpate | sāgarapratimaṃ ghoraṃ vāhanormitarajdhīṇam ||
اے رعایا کے مالک! تمہارے چچا بھیشم نے سمندر کے مانند وسیع اور ہولناک مہاویوہ ترتیب دیا؛ اس میں ہاتھیوں، گھوڑوں اور دیگر سواریوں کی صفیں گویا طوفانی موجوں کی طرح اٹھتی اور لپکتی دکھائی دیتی تھیں۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of leadership in war: a commander’s strategic skill can create overwhelming force, yet such power intensifies the dread and responsibility borne by those who deploy it within the bounds of kshatriya-dharma.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that Bhishma has arranged the Kaurava forces into a massive, terrifying formation, compared to an ocean whose waves appear as the surging lines of war-mounts like elephants and horses.