Shloka 16
भीमसेन-दुर्योधन-प्रहारः तथा घटोत्कचमायाप्रादुर्भावः | Bhīmasena–Duryodhana Clash and the Manifestation of Ghaṭotkaca’s Māyā
पश्य व्यूहं महेष्वास निर्मितं सागरोपमम् । प्रतिव्यूहं त्वमपि हि कुरु पार्षत सत्वरम्,“महाधनुर्धर ट्रपदकुमार! देखो, शत्रुसेनाका व्यूह सागरके समान बनाया गया है। तुम भी उसके मुकाबिलेमें शीघ्र ही अपनी सेनाका व्यूह बना लो'
sañjaya uvāca | paśya vyūhaṃ maheṣvāsa nirmitaṃ sāgaropamam | prativyūhaṃ tvam api hi kuru pārṣata satvaram ||
اے مہادھنوردھر دُرپد کمار! دیکھو، دشمن کی فوج کا ویوہ سمندر کے مانند بنایا گیا ہے۔ اے پِرشت پُتر! تم بھی فوراً اس کے مقابلے میں پرتِویوہ ترتیب دو۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-duty expressed as alert leadership: one must clearly assess an opponent’s strategy and respond promptly with an appropriate counter-measure, without panic or delay.
Sañjaya reports that the enemy has arranged a vast, formidable battle-formation likened to the ocean, and he urges Dhṛṣṭadyumna to quickly form a counter-formation for the Pāṇḍava forces.