Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

अध्याय ८८ — घटोत्कच-दुर्योधनयुद्धवर्णनम्

Ghaṭotkaca–Duryodhana Engagement

संवारयिष्णूनभिवारयित्वा मुहूर्तमायोध्य बलेन वीर: । उत्सृज्य राजानमनन्तवीर्यों जयद्रथादींश्व नृपान्‌ू महौजा:

saṃvārayiṣṇūn abhivārayitvā muhūrtam āyodhya balena vīraḥ | utsṛjya rājānam anantavīryo jayadrathādīṃś ca nṛpān mahaujāḥ ||

سنجے نے کہا— جو لوگ اسے روکنا چاہتے تھے، انہیں روک کر وہ سورما کچھ دیر اپنے زورِ بازو سے لڑتا رہا۔ پھر بادشاہ کو چھوڑ کر، وہ بے پایاں شجاعت والا، عظیم ہیبت و قوت رکھنے والا یودھا جےدرَتھ وغیرہ راجاؤں کے مقابلے کے لیے آگے بڑھا۔

संवारयिष्णून्those who were about to restrain/hold back
संवारयिष्णून्:
Karma
TypeAdjective
Rootसंवारयिष्णु
FormMasculine, Accusative, Plural
अभिवारयित्वाhaving warded off / having checked
अभिवारयित्वा:
TypeVerb
Rootअभि-√वृ (वारयति)
FormAbsolutive (Gerund)
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमुहूर्त
FormMasculine, Accusative, Singular
आयोध्यhaving fought
आयोध्य:
TypeVerb
Rootआ-√युध्
FormAbsolutive (Gerund)
बलेनby (his) strength
बलेन:
Karana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Instrumental, Singular
वीरःthe hero/warrior
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्सृज्यhaving released/let go
उत्सृज्य:
TypeVerb
Rootउत्-√सृज्
FormAbsolutive (Gerund)
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अनन्तवीर्यःof endless prowess
अनन्तवीर्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनन्त-वीर्य
FormMasculine, Nominative, Singular
जयद्रथादीन्Jayadratha and others
जयद्रथादीन्:
Karma
TypeNoun
Rootजयद्रथ-आदि
FormMasculine, Accusative, Plural
नृपान्kings
नृपान्:
Karma
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Accusative, Plural
महौजाःof great might
महौजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्-ओजस्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
J
Jayadratha
R
rājā (the king)
N
nṛpāḥ (kings/princes)

Educational Q&A

The verse highlights disciplined martial duty: a warrior first neutralizes immediate threats and safeguards the king, then turns to face major adversaries—valor guided by responsibility rather than mere aggression.

Sañjaya describes a powerful hero who repels those trying to restrain him, fights briefly with force, then releases the king from his immediate protection/hold and advances to engage Jayadratha and other rulers in battle.