Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall

घटमानान्‌ यथाशक्ति कुर्वाणान्‌ कर्म दुष्करम्‌ | न दोषेण कुरुश्रेष्ठ कौरवान्‌ गन्तुमहसि,कुरुश्रेष्ठ! कौरव यथाशक्ति प्रयत्न करते और दुष्कर कर्म कर दिखाते हैं। अतः उनके ऊपर आपको दोषारोपण नहीं करना चाहिये

ghaṭamānān yathāśakti kurvāṇān karma duṣkaram | na doṣeṇa kuruśreṣṭha kauravān gantum arhasi, kuruśreṣṭha ||

سنجے نے کہا—اے کوروؤں میں برتر! کوروَ یथاالوسع کوشش کر رہے ہیں اور دشوار کارنامے انجام دے رہے ہیں؛ اس لیے، اے کوروؤں کے سردار، تمہیں ان پر الزام دھرنا مناسب نہیں۔

घटमानान्those striving/endeavouring
घटमानान्:
Karma
TypeAdjective
Rootघटमान (घट् धातु, आत्मनेपद वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Accusative, Plural
यथाas, according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
शक्तिpower, ability
शक्ति:
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
कुर्वाणान्doing, performing
कुर्वाणान्:
Karma
TypeAdjective
Rootकुर्वाण (कृ धातु, आत्मनेपद वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Accusative, Plural
कर्मdeed, act
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
दुष्करम्difficult to do
दुष्करम्:
TypeAdjective
Rootदुष्कर
FormNeuter, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
दोषेणwith blame/fault (as a means/ground)
दोषेण:
Karana
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Instrumental, Singular
कुरुश्रेष्ठO best of the Kurus
कुरुश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootकुरु-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
कौरवान्the Kauravas
कौरवान्:
Karma
TypeNoun
Rootकौरव
FormMasculine, Accusative, Plural
गन्तुम्to go
गन्तुम्:
TypeVerb
Rootगम् (तुमुन्)
FormInfinitive
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Second, Singular
कुरुश्रेष्ठO best of the Kurus
कुरुश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootकुरु-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
K
Kauravas
K
Kuru (dynasty/lineage)

Educational Q&A

One should judge others with fairness: when people strive sincerely within their capacity and undertake difficult duties, it is improper to condemn them merely by attributing fault.

Sanjaya addresses a Kuru elder/leader, defending the Kauravas by noting their strenuous effort and difficult actions in the war context, and advising that they should not be blamed.