Shloka 43

भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः

Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal

Devanagari script

शतानीकस्तु समरे दृढं विस्फार्य कार्मुकम्‌,शतानीकने संग्रामभूमिमें अपने धनुषको जोरसे खींचकर शीघ्रतापूर्वक दस बाण मारकर जयत्सेनको घायल कर दिया। फिर उसने मदवर्षी गजराजके समान बड़े जोरसे गर्जना की

Transliteration

sañjaya uvāca | śatānīkas tu samare dṛḍhaṃ visphārya kārmukam, kṣipratāpūrvakaṃ daśa bāṇān prahṛtya jayatsenam āhatavān | tataḥ sa madavarṣī gajarāja iva mahābalena nanāda |

Translation

تب شَتانیک نے میدانِ جنگ میں اپنا کمان مضبوطی سے کھینچ کر تیزی سے دس تیروں سے جَیَتسین کو زخمی کر دیا؛ پھر مَد سے بھرے گجراج کی مانند ہولناک گرجا۔

Word by Word

• शतानीकः: Shatānīka (proper name)
• शतानीकः: Karta
• Type: Noun
• Root: शतानीक
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• समरे: in battle
• समरे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: समर
• Form: Masculine, Locative, Singular

• दृढम्: firmly/strongly
• Type: Adjective
• Root: दृढ
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• विस्फार्य: having stretched/drawn (back)
• Type: Verb
• Root: वि + स्फुर्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• कार्मुकम्: bow
• कार्मुकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कार्मुक
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• संजय (Sañjaya)
• शतानीक (Śatānīka)
• जयत्सेन (Jayatsena)
• कार्मुक (bow)
• बाण (arrows)
• गजराज (royal elephant, simile)