Shloka 65

अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः

Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment

Devanagari script

ततो रथं समारोप्य कैकेयस्य वृकोदरम्‌ । अभ्यधावत्‌ सुसंक्रुद्धो द्रोणमिष्वस्त्रपारगम्‌,फिर भीमसेनको केकयके रथपर बिठाकर क्रोधमें भरे हुए धृष्टद्युम्नने अस्त्रविद्याके पारगामी विद्वान द्रोणाचार्यपर धावा किया

Transliteration

tato rathaṃ samāropya kaikeyasya vṛkodaram | abhyadhāvat susaṃkruddho droṇam iṣv-astrapāragam ||

Translation

پھر اس نے کیکیہ کے رتھ پر وِرکودر بھیم سین کو چڑھایا اور شدید غضب میں بھر کر، اسلحہ و تیراندازی کی ودیا میں پارنگت درون آچاریہ پر سیدھا حملہ آور ہوا۔

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ
• Form: masculine, accusative, singular

• समारोप्य: having mounted/placed (someone) onto
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-रुह्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral for gerund)

• कैकेयस्य: of the Kaikeya (king/warrior)
• Type: Noun
• Root: कैकेय
• Form: masculine, genitive, singular

• वृकोदरम्: Vṛkodara (Bhīma)
• वृकोदरम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वृकोदर
• Form: masculine, accusative, singular

• अभ्यधावत्: rushed/charged towards
• Type: Verb
• Root: अभि-धाव्
• Form: imperfect (लङ्), third, singular, parasmaipada

• सुसंक्रुद्धः: highly enraged
• Type: Adjective
• Root: सुसंक्रुद्ध
• Form: masculine, nominative, singular

• द्रोणम्: Droṇa
• द्रोणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्रोण
• Form: masculine, accusative, singular

• इष्वस्त्रपारगम्: one who has mastered missile-weapons
• Type: Adjective
• Root: इष्वस्त्रपारग
• Form: masculine, accusative, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Bhima (Vrikodara/Bhimasena)
• Kaikeya (prince/people; chariot of the Kaikeya)
• Dhrishtadyumna
• Drona (Dronacharya)
• chariot
• arrows
• weapons (astra)