Shloka 49
अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
Devanagari script
जित्वा तु द्रुपदं द्रोण: शड्खं दध्मौ प्रतापवान् । तस्य शड्खस्वनं श्रुत्वा वित्रेसु: सर्वमोमका:,द्रपदको जीतकर प्रतापी द्रोणाचार्यने अपना शंख बजाया। उस शंखनादको सुनकर समस्त सोमक क्षत्रिय अत्यन्त भयभीत हो गये
Transliteration
jitvā tu drupadaṁ droṇaḥ śaṅkhaṁ dadhmau pratāpavān | tasya śaṅkhasvanaṁ śrutvā vitrēsuḥ sarva-somakāḥ ||
Translation
دروپد کو فتح کرکے پرتاپوان درون نے اپنا شنکھ بجایا۔ اس شنکھ ناد کو سن کر تمام سومک یودھا خوف سے لرز اٹھے۔
Word by Word
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
Karma
TypeVerb
Rootजि (√जि)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
द्रुपदम्Drupada
द्रुपदम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रुपद
FormMasculine, Accusative, Singular
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
शङ्खम्conch
शङ्खम्:
Karma
TypeNoun
Rootशङ्ख
FormMasculine, Accusative, Singular
दध्मौblew
दध्मौ:
TypeVerb
Rootध्मा (√ध्मा)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, Third, Singular
प्रतापवान्mighty/valiant
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
तस्यof him/of that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
शङ्खस्वनम्sound of the conch
शङ्खस्वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootशङ्खस्वन
FormMasculine, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (√श्रु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
वित्रेसुःwere terrified/trembled
वित्रेसुः:
TypeVerb
Rootत्रस् (√त्रस्) उपसर्ग: वि-
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, Third, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
सोमकाःSomakas (a people/warriors)
सोमकाः:
Karta
TypeNoun
Rootसोमक
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DroṇaD
DrupadaŚ
Śaṅkha (conch)S
SomakasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes