Shloka 15
तत्राद्भुतमपश्याम सम्प्रहारं सुदारुणम् । यदकुर्वन् रणे शूरा: सृंजया: कुरुभि: सह,राजन! हमने वहाँ अत्यन्त भयंकर और अद्भुत संग्राम देखा, जिसे रणवीर सूंजयोंने कौरवोंके साथ किया था। शत्रुओंको संताप देनेवाले नरेश! वहाँ चारों ओर इतने बाण छोड़े गये थे कि उनसे आच्छादित हो जानेके कारण हम आकाश, सूर्य, दिशा तथा विदिशाओंको भी नहीं देख पाते थे
tatrādbhutam apaśyāma samprahāraṃ sudāruṇam | yad akurvan raṇe śūrāḥ sṛñjayāḥ kurubhiḥ saha ||
اے راجن! وہاں ہم نے ایک عجیب مگر نہایت ہولناک ٹکراؤ دیکھا—وہ گھمسان جو دلیر سِرِنجَیوں نے کوروؤں کے ساتھ برپا کیا۔ چاروں طرف چھوٹے تیروں نے سب کچھ ڈھانپ دیا اور منظر ہیبت و حیرت سے بھر گیا۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the paradox of war: it can appear ‘adbhuta’ (astonishing) in scale and valor, yet it is ‘sudāruṇa’ (terrible) in consequence. It implicitly cautions that martial excellence and collective duty do not erase the ethical weight of destruction.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra what he ‘saw’ on the battlefield: an intense, dreadful engagement in which the Sṛñjaya warriors fought alongside/against the Kurus in a fierce clash of arms.