Shloka 24

Chapter 7: Dvīpa–Varṣa–Meru-varṇana

Description of the Dvīpa, Varṣas, and Mount Meru

Devanagari script

तस्या जम्ब्वा: फलरसो नदी भूत्वा जनाधिप । मेरुं प्रदक्षिणं कृत्वा सम्प्रयात्युत्तरान्‌ कुरून्‌ू,जनेश्वर! उस जम्बूके फलोंका रस नदीके रूपमें परिणत होकर मेरुगिरिकी प्रदक्षिणा करता हुआ उत्तर-कुरुवर्षमें पहुँच जाता है

Transliteration

tasyā jambvāḥ phalaraso nadī bhūtvā janādhipa | meruṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā samprayāty uttarān kurūn ||

Translation

سنجے نے کہا: “اے جَنادھپ! اس جمبو کے پھلوں کا رس دریا بن جاتا ہے؛ کوہِ مِیرو کی طواف نما گردش کر کے وہ آگے بڑھتا ہوا شمالی کُروؤں کے دیس تک جا پہنچتا ہے۔”

Word by Word

तस्याःof that (river/it)

जम्ब्वाःof the jambu-tree

फलरसःfruit-juice

नदीa river

भूत्वाhaving become

जनाधिपO lord of people (king)

मेरुम्Mount Meru

प्रदक्षिणम्clockwise / in circumambulation

कृत्वाhaving done / having made

सम्प्रयातिgoes forth / proceeds

उत्तरान्northern

कुरून्the Kurus (people/land)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Janādhipa (the king, i.e., Dhṛtarāṣṭra as addressee)

Jambū tree

Mount Meru

Uttara-Kuru (Northern Kurus)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes