Shloka 24
Adhyāya 65: Dawn Assembly, Makara–Śyena Vyūhas, and Commander Engagements
अन्योन्यस्पर्धया राजन् ज्ञातय: सड्भता मिथ: । महास्त्राणि विमुञज्चन्त: समापेतुरमर्षिण:,महाराज! वे सब आपसमें कुटुम्बी--भाई-बन्धु थे, परंतु परस्पर स्पर्धा रखनेके कारण लड़ रहे थे। एक दूसरेके प्रति अमर्षमें भरकर बड़े-बड़े अस्त्रोंका प्रहार करते हुए आक्रमण- प्रत्याक्रमण करते थे
sañjaya uvāca | anyonyaspardhayā rājan jñātayaḥ saṅgatā mithāḥ | mahāstrāṇi vimuñcantaḥ samāpetur amarṣiṇaḥ ||
اے راجن! وہ سب رشتہ دار—بھائی بند تھے، مگر باہمی رقابت کے باعث ایک دوسرے پر ٹوٹ پڑے۔ غصّے اور کینہ سے بھڑک کر وہ عظیم ہتھیار چلاتے، حملہ اور جوابی حملہ کرتے رہے۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tragedy of war: even close relatives, when seized by rivalry and resentment, lose restraint and unleash destructive power. It implicitly warns that unchecked competitive pride and anger can override kinship and dharma.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that the opposing forces—who are actually kinsmen—have met in battle and are attacking and counterattacking, discharging powerful weapons in a state of fierce intolerance and rage.